Leve de achteruitkijkspiegel

Kent u de Mythbusters van Discovery Channel? Vast wel. Adam Savage en Jamie Hyneman kraken daarin mythes aan de lopende band. Maar soms ook niet. Als kijkers weten we in ieder geval nooit wat de uitkomst zal zijn. Adam en Jamie zijn gestopt met de show. Maar ik pak hun handschoen op en ga in deze en volgende columns een aantal Myths in Finance busten. Aflevering 1: Het nut van de achteruitkijkspiegel.

De mythe van de achteruitkijkspiegel.

U kent hem wel. Controllers die business partner willen zijn, richten zich op toekomstige prestaties. In Finance is er echter een erfgoed van achteruitkijken. Finance legt de financiële impact vast van gerealiseerde transacties en verzorgt daarover de verantwoording naar buiten. Dat is (te)veel werk en leidt controllers af van het naar voren kijken. De mindset van achteruitkijken en het tijdsbeslag daarvan zijn te sterk om rust en focus op de toekomst mogelijk te maken. Het verhaal achter de gerealiseerde cijfers (de achteruitkijkspiegel) is een blok aan het been. Goede business controllers weten zich van deze kwelling te bevrijden. Eens?

Ik vind het lariekoek. Het is een mythe. De achteruitkijkspiegel is geen blok aan het been van elke controller. Het is een onmisbare tool in zijn job. Ik werk veel met controllers dus ik wil mijn stelling onderbouwen met eigen observaties.

Observatie 1: Het logisch nadenken over hoe niet-financiële ontwikkelingen de financiële resultaten beïnvloeden heeft niks te maken met heden of verleden. Maar alles met de competentie om relaties met de business te ontwikkelen en te onderhouden en zo een begrijpelijk verhaal achter de cijfers te bouwen. Controllers die worstelen met het verhaal achter gerealiseerde cijfers hebben diezelfde worsteling met geprognotiseerde cijfers en andersom.

Observatie 2: Controllers die een goed verhaal achter gerealiseerde cijfers kunnen leveren kunnen dat ook met geprognotiseerde cijfers. Hun achteruitkijkspiegel is schoon en verwarmd. Het beeld wat ze daarin zien delen ze met niet-financiële collega’s om conclusies te trekken. Data die ze daarvoor weten te verzamelen en analyses die ze erop doen zijn voor non-financials bere interessant. Strategische of commerciële veronderstellingen worden getest en al of niet gekraakt. Non-financials zitten op het puntje van hun stoel en helpen met interpretatie en conclusies.

Observatie 3: Zonder een schone en verwarmde achterkijkspiegel stort het hele “naar voren kijken” in elkaar. Mooi als je prestaties in niet-financiële termen netjes in je budget en business plan hebt staan. En, prachtig als je voortdurend bijsturingsacties afspreekt. Maar, je bent verloren als je die niet in je verhaal achter de gerealiseerde cijfers opvolgt. De loop blijft dan open. Je weet dan gewoon niet hoe slim je “toekomstgerichte” besluitvorming eigenlijk is. Zijn de nieuwe klantgroepen interessant? Zijn onze nieuwe producten en diensten rendabel? Werkt onze multi-channel strategie? Allemaal vragen waarop een scherp verhaal achter de gerealiseerde cijfers een antwoord geeft.

Is je achteruitkijkspiegel vies en onverwarmd? Ga daar dan eerst aan werken. Is hij schoon en verwarmd? Dan hoef je hem alleen regelmatig om te draaien om naar voren te kunnen kijken. Myth busted. Leve de achteruitkijkspiegel! 

Bart Vermaas, directeur CFO Partners

Mei 2016