Bent u ook zo integer?

Het is weer tijd om een mythe in Finance te kraken. Aflevering 2. De mythe van de integriteit van de controller.

Als controller ben je natuurlijk integer. Toch? Er wordt niet vaak bij stilgestaan. Op zich begrijpelijk, want als je de vraag oproept, suggereer je al gauw dat je moeite hebt met integriteit. Dus laat het je onderwerp maar rusten.

Jammer. Om met de deur in huis te vallen: ik denk dat niemand 100% integer is. Ook controllers niet. Anders gezegd: als je zegt dat je altijd integer bent, dan spreek je niet de waarheid en ben je dus niet integer. Integer zijn levert dagelijks uitdagingen waarop je niet altijd de goede reactie vindt. Controllers die zeggen dat ze integriteit superbelangrijk vinden, maar die toegeven dat het niet altijd lukt, die vertrouw ik.

Wat wil ik hiermee zeggen? Even terug naar de basis: wat is integriteit? Er zijn veel definities en omschrijvingen. Ik heb er een paar geselecteerd en samengevoegd:

Integriteit is eerlijk zijn, handelen naar eigen waarden en normen en die van de club waar je toe wilt behoren (beroepsgroep, bedrijf, vereniging etc.). Je neemt verantwoordelijkheid voor eigen handelen en bent hierop aanspreekbaar. Je praat over jouw waarden en normen met anderen. Je geeft fouten toe en neemt corrigerende acties. Je spreekt anderen op hun integriteit aan en je gaat de hieruit volgende spanningen of nadelen niet uit de weg.

Het gaat dus niet over een individuele intentie, maar over hoe je verantwoordelijkheid neemt voor wat je doet en oplevert in samenwerking met anderen.

Waarom is integriteit voor een controller zo belangrijk?

Het meest eenvoudige antwoord: omdat zijn collega’s willen dat hij dat is. Hij moet “onze” bedrijfsbezittingen en “onze” geldstroom bewaken. Hij moet betrouwbare informatie leveren waarmee “wij” onderbouwde conclusies kunnen trekken en beslissingen kunnen nemen.

Wat doet een integere controller?

Aan de administratieve kant is dat redelijk uitgekristalliseerd: zorgen dat het Handboek Administratie en de Corporate Governance goed en up to date zijn en worden nageleefd. Maar hoe zit het met planning, budgettering en forecasting? En het maken van business cases? Dan wordt integriteit al een stuk waziger.

Hoe ga je om met plannen en persoonlijke verwachtingen die veel effect hebben op de komende geldstroom. Wat zijn dan waarden en normen? Die hebben minder te maken met “waar of niet waar?”, maar meer met aannemelijkheid en consistentie. Wat zijn relevante scenario’s? En als je daar uit bent, welke getallen zijn dan consistent met die scenario’s en aannemelijk?

Integriteit hangt dan af van zijn kennis van de business, zijn onafhankelijkheid om kritisch naar getallen te kijken. Dat hij strategische en operationele plannen toetst door analyses van financiële en niet-financiële cijfers, van ontwikkelingen in de markt en van de concurrentie. En dat hij vervolgens deze prioriteiten kan doorvertalen naar de uitvoering. Wat gaat het kosten en opleveren? Zijn definities überhaupt voldoende uitgewerkt om consistente cijfers te creëren? En last but not least, bespreekt de controller zijn bevindingen met zijn business managers? Gaat hij spanningen niet uit de weg als plannen rammelen? De kwaliteit van de controller bepaalt dus de mate waarin hij zijn integriteit kan invullen en dat van de plannen die hij ondersteunt en beoordeelt.

Kortom, ik denk dat de vraag of je als controller integer bent voor iedereen anders ligt en afhangt van de persoon en zijn situatie. En voor elke controller elke dag uitdagingen oplevert. 85% integriteit lijkt me een topscore!       

Bart Vermaas, directeur CFO Partners

Augustus, 2016